Svevo’nun kendi itirafları, duygularının ve düşüncelerinin bir aynası gibi ayakta duran “Hayat İşte”, gerçeği görmek için gönüllü olarak kaybolduğumuz bir psikanaliz labirenti…

Okuru bir tutkunun peşi sıra XIX. yüzyıl sonu Triestesi’nin sokaklarında, meydanlarında, salonlarında dolaştıracak bu roman, ülkemizde Zeno’nun Bilinci, Senilità, Kötü Bir Şaka romanlarıyla tanınan Italo Svevo’nun ilk yapıtı. Adı Pirandello, Musil, Joyce ve bazen de Kafka’yla birlikte anılan Svevo, XIX. yüzyılda önce romantizmin, ardından gerçekçiliğin kalıplarına yerleşen edebiyattan ayrışıp bir çığır açarak, XX. yüzyıl Avrupa yazınını başlatmış olan yazarlardandır. Bu dönemde Schopenhauer ve Freud düşüncesinin yazına yansımasıyla ruhsal gerçeklik ön plana çıkmış, anlatı işlemi derinleşerek roman kişilerinin iç dünyasına odaklanmış, bilinçaltı boyutuyla zenginleşmiştir. Olaylar artık dışsal ve nesnel olmaktan çok, içsel ve özneldir. Aynı zamanda, romanın başkişisi “kahraman” olmaktan çıkar, gücünü ve pırıltısını yitirir, hayatın getirdiği rastlantılar ve fırsatlar karşısında aciz ve çekimser kalan biri, bir “antikahraman”dır o. Öykümüz aslında hayli yalın: Kırsal kökenli, felsefe ve edebiyat heveslisi, hayalci, yoksul delikanlı büyük kente gelmiş, banka memurluğunun bunaltıcı çarkına takılmışken, talihin yoluna çıkardığı güzel, kaprisli zengin bir kıza âşık olur. Ama çekingenlikler, duraksamalar, yanılgılar, yanlış anlamalar, iç hesaplaşmalar derken olay hiç beklenmedik bir sona bağlanır. Ara sıra bizim de tanık olduğumuz, insana, “Hayat işte!..” dedirten türden bir son.

ITALO SVEVO

 

ITALO SVEVO, 1861’de İtalya’nın Trieste kentinde doğdu. 1892’de yayımlanan ilk romanı Hayat İşte, içedönük, çözümleyici yapısı ve başarısızlığa mahkûm kahramanının acılarını betimleyişi bakımından roman türüne büyük yenilikler getirmesine karşın fazla ilgi görmedi. 1898’de yayımlanan Senilitá’nın da ilgi görmemesi üzerine yazmayı bıraktı. James Joyce’la tanışması, Svevo’nun yazgısını değiştirdi. Romanları Joyce tarafından çok beğenilince Svevo, Zeno’nun Bilinci’ni (1923) öbür kitapları gibi kendi olanaklarıyla yayınladı. Birkaç yıl sonra Joyce, romanı tanınmış iki Fransız eleştirmene gönderince, Svevo bir anda üne kavuştu. Şair Eugenio Montale’nin övgü dolu eleştirilerine karşın, İtalya’da tanınması zaman aldı. Svevo, Zeno’nun Bilinci’nin devamı niteliğindeki bir roman üzerinde çalışırken, 13 Eylül 1928 günü bir araba kazasında öldü.

Italo Svevo’nun Can Yayınları’ndaki diğer kitapları:

 

Senilità, 1998

Zeno’nun Bilinci, 1998

Kötü Bir Şaka, 2007

 

HAYAT İŞTE

Yazar: Italo Svevo

Çeviri: Gül Işık

Tür: Roman

Yayın tarihi: 17 Ocak 2012

 

Share